Od 20 lipca 2026 r. Czyste Powietrze działa na nowych zasadach. To nie jest nowy program od zera i nie jest też powrotem do naboru sprzed reformy z 31 marca 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW dodały trzy rzeczy, o które najgłośniej prosiły gminy i właściciele: więcej wyjątków od trzech lat własności, o 10 procent wyższe stawki jednostkowe na ocieplenie i stolarkę oraz 180 zamiast 120 dni na prace objęte zaliczką.
Reszta fundamentów zostaje. Nadal trzeba mieć audyt energetyczny z dokumentem podsumowującym, nadal po pracach idzie świadectwo charakterystyki energetycznej, nadal nie ma dotacji do kotła gazowego, nadal obowiązuje zasada „jeden beneficjent — jeden budynek”. Kto ma już umowę z naboru od 31 marca 2025 r., nie powinien jej zrywać tylko po to, żeby „przeskoczyć na lipiec”. Fundusz ostrzega wprost: wypowiedzenie może skończyć się zwrotem zaliczki z odsetkami.
Ten tekst zbiera to, co wynika z komunikatów NFOŚiGW i Ministerstwa Klimatu oraz z usługi rządowej: kto wchodzi po 20 lipca, ile wynosi nowa stawka za metr, jak liczyć 180 dni i czego program nadal nie sfinansuje.
Czym program jest po lipcu — i czym nadal nie jest
Czyste Powietrze to ogólnopolska dotacja na wymianę nieefektywnego źródła ciepła i termomodernizację domu jednorodzinnego albo wydzielonego w nim lokalu z osobną księgą wieczystą. Cel nie zmienił się od 2018 r.: mniej kopciuchów, niższe zapotrzebowanie na ciepło, mniej smogu. Wdraża go NFOŚiGW, wnioski przyjmują i rozliczają wojewódzkie fundusze. Gminy są operatorami i punktami konsultacyjnymi — nie są kasą, z której wypływa przelew.
Od 20 lipca nie powstał „trzeci program”. Powstał pakiet zmian w tym, który ruszył 31 marca 2025 r. Nowe reguły dotyczą wniosków składanych od 20 lipca 2026 r. Dłuższy termin na zaliczkę mogą dostać także osoby z już podpisaną umową z naboru marcowego — ale przez zmianę tej umowy, nie przez jej zerwanie.
Program nie jest dopłatą do kotła gazowego ani olejowego. NFOŚiGW powtarza to przy każdej nowelizacji. Nie jest też dodatkiem do rachunku za ciepło sieciowe — od tego jest osobne świadczenie, bon ciepłowniczy. Nie pokrywa budynku, który dostał pozwolenie na budowę po 31 grudnia 2020 r. Nie da drugiej puli temu, kto już jest beneficjentem. I nie zamieni domu z dużym udziałem działalności gospodarczej w inwestycję „mieszkaniową” tylko dlatego, że stoi tam też kuchnia.
Kto w ogóle może złożyć wniosek
Beneficjentem jest osoba fizyczna — właściciel albo współwłaściciel:
- domu jednorodzinnego, albo
- lokalu mieszkalnego wydzielonego w takim domu, z wyodrębnioną księgą wieczystą.
Na jeden budynek albo lokal przypada jedno dofinansowanie. Beneficjentem można być tylko raz. To nie jest limit „na ten nabór”. Kto rozliczył inwestycję w poprzedniej odsłonie, nie składa kolejnego wniosku „na okna, bo wtedy brałem tylko piec”.
Budynek musi mieć pozwolenie na budowę wydane do 31 grudnia 2020 r. Nowszy dom, nawet jeśli jest zimny i drogi w utrzymaniu, wypada z programu. Data pozwolenia jest twardsza niż data aktu notarialnego i twardsza niż „mieszkamy tu od zawsze, ale papiery załatwiliśmy później”.
Do wniosku potrzebujesz m.in.:
- obowiązkowego audytu energetycznego wraz z dokumentem podsumowującym (DPAE), sporządzonego przed startem prac,
- księgi wieczystej albo innego dokumentu własności, gdy księgi nie ma,
- zgody współwłaścicieli, jeśli nie jesteś jedynym właścicielem,
- zgody małżonka przy ustawowej wspólności majątkowej,
- przy poziomie podwyższonym i najwyższym — zaświadczenia o dochodach od wójta, burmistrza albo prezydenta, nie starszego niż trzy miesiące i wystawionego na wnioskodawcę,
- przy prefinansowaniu — umowy z wykonawcą.
Audyt i późniejsze świadectwo muszą być podpisane przez osobę z rejestru uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej i powinny wynikać z wizyty w domu, nie z „zdalnej wyceny po zdjęciach”. Na audyt i świadectwo program dokłada łącznie do 1600 zł.
Trzy lata własności: zasada i nowe wyjątki
Standardowo musisz być właścicielem albo współwłaścicielem co najmniej trzy lata przed dniem złożenia wniosku. Ten wymóg miał odcinać spekulacyjny obrót starymi domami pod samą dotację. Od 20 lipca katalog wyjątków jest szerszy.
Wymóg trzech lat nie obowiązuje, gdy nieruchomość nabyto:
- w drodze spadku — ten wyjątek był już w naborze od 31 marca 2025 r.,
- w drodze zasiedzenia.
Wymagany staż skraca się z trzech lat do roku, gdy masz minimum 50 procent udziałów i nabyłeś je:
- zakupem, także z rynku wtórnego,
- darowizną od wstępnych (rodzice, dziadkowie),
- umową o dożywocie od wstępnych.
To jest furtka dla typowej polskiej sytuacji: dzieci odkupują albo dostają po rodzicach stary dom, chcą go ocieplić i zdjąć kopciucha, a trzy lata od aktu jeszcze nie minęły. Rok od nabycia co najmniej połowy udziałów wystarcza. Sam udział mniejszy niż 50 procent — nawet trzymany od dekady — nie otwiera skróconej ścieżki. Skrócenie nie działa też przy zwykłej sprzedaży od obcej osoby, jeśli nie masz jeszcze roku.
Zasiedzenie i spadek są bez tego rocznego stażu: tu trzech lat nie liczy się wcale. NFOŚiGW doprecyzował też sytuacje połączenia albo podziału lokali. Przy nietypowej księdze wieczystej nie zgaduj z artykułu — pytaj operatora w gminie albo swój wojewódzki fundusz, z aktem w ręku.
Scenariusz, który po lipcu zaczyna mieć sens: córka w czerwcu 2025 r. dostała od rodziców darowizną 60 procent domu z 1980 r. W lipcu 2026 r. mija rok. Może składać, o ile reszta warunków (pozwolenie do końca 2020 r., dochód, audyt) jest spełniona. Gdyby darowizna była z maja 2026 r., rok jeszcze nie minął — trzeba czekać albo iść standardowymi trzema latami, których nie ma.
Trzy poziomy dofinansowania. Lipiec ich nie ruszył
Od 20 lipca nie zmieniły się ani progi dochodowe, ani intensywność wsparcia. Nadal są trzy poziomy, liczone od kosztów kwalifikowanych netto, bez VAT.
| Poziom | Ile kosztów netto | Dochód |
|---|---|---|
| Podstawowy | do 40% | roczny dochód do 135 000 zł |
| Podwyższony | do 70% | miesięcznie do 2250 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym albo 3150 zł w jednoosobowym |
| Najwyższy | do 100% | miesięcznie do 1300 zł na osobę (wieloosobowe) albo 1800 zł (jednoosobowe), albo prawo do zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego |
Najwyższy poziom jest dodatkowo zamknięty na ubóstwo energetyczne budynku: zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania musi przekraczać 140 kWh/m² rocznie. Sam niski dochód w już ocieplonym domu nie otwiera stu procent.
Przy działalności gospodarczej są osobne limity przychodu: w poziomie podwyższonym maksymalnie czterdziestokrotność minimalnego wynagrodzenia rocznie (wnioskodawca albo małżonek), w najwyższym — dwunastokrotność. Przekroczenie tego limitu spycha w dół albo poza próg, nawet gdy „na osobę” wychodzi nisko.
Zaświadczenie o dochodach do poziomów wyższych wystawia gmina. Nie może być starsze niż trzy miesiące w dniu wniosku. Liczy się dochód wnioskodawcy, nie „średnia z teściowej”. Błędne zaświadczenie to najszybsza droga do wezwania i postoju teczki.
Co program faktycznie finansuje
Zakres nie jest „wszystko, co ekipa wpisze na fakturę”. Kwalifikują się m.in.:
- wymiana kopciucha na źródło z listy ZUM,
- modernizacja albo wykonanie instalacji grzewczej,
- ocieplenie przegród,
- wymiana okien i drzwi,
- rekuperacja, czyli wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła,
- audyt i świadectwo.
Źródło ciepła musi być na liście ZUM. Od 20 lipca doprecyzowano, że liczy się obecność urządzenia na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej — nie w dniu, w którym ktoś „rezerwował model ustnie w kwietniu”. To zamyka spór, gdy urządzenie wypadnie z listy między zamówieniem a montażem.
Czego nie ma i nie będzie w tej odsłonie:
- kotłów gazowych i olejowych,
- drugiej puli dla kogoś, kto już jest beneficjentem,
- budynków z pozwoleniem po 31 grudnia 2020 r.,
- od 2027 r. — ogrzewania elektrycznego innego niż pompa ciepła (maty, kotły elektryczne, grzejniki, elektryczne podłogówki). Rok 2026 jest ostatnim okresem przejściowym na te urządzenia.
Po 2026 r. zostają w grze pompy ciepła oraz kotły na pellet i kotły zgazowujące drewno, o ile nadal są na liście ZUM. Kto planuje maty albo kocioł elektryczny „bo prąd z fotowoltaiki”, ma okno do końca 2026 r. i nie dłużej. Nie planuj inwestycji elektrycznej na 2027 r. pod tę kropkę programu.
Stawki za metr: plus 10 procent, sufit termomodernizacji bez zmian
To jest konkret, po który większość osób otwiera ten artykuł. Od 20 lipca maksymalne jednostkowe kwoty na ocieplenie przegród oraz wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych wzrosły o 10 procent. Podwyżkę poprzedziła analiza GUS, ofert rynkowych i już wypłaconych wniosków o płatność. Analogicznie podniesiono stawki we wszystkich trzech poziomach, nie tylko w najwyższym.
Przykładowe maksymalne kwoty jednostkowe po 20 lipca:
| Zakres | Podstawowy (do 40%) | Podwyższony (do 70%) | Najwyższy (do 100%) |
|---|---|---|---|
| Ocieplenie ścian | 110 zł/m² | 193 zł/m² | 275 zł/m² |
| Ocieplenie stropów i poddaszy | 88 zł/m² | 154 zł/m² | 220 zł/m² |
| Ocieplenie podłóg | 66 zł/m² | 116 zł/m² | 165 zł/m² |
| Stolarka okienna | 528 zł/m² | 924 zł/m² | 1320 zł/m² |
Na stolarkę drzwiową w najwyższym poziomie jest teraz do 2750 zł/m². W poziomach niższych stawka też poszła w górę o 10 procent. Do okien dochodzą niezbędne prace towarzyszące, ale ich kwota mieści się w limicie na stolarkę — nie jest drugim, osobnym workiem „na parapety i obróbki”.
Tu jest haczyk, który ginie w nagłówkach „wyższe dotacje”. Maksymalna łączna kwota na termomodernizację nie wzrosła. W najwyższym poziomie nadal jest to do 83 000 zł. W podwyższonym do 58 100 zł, w podstawowym do 33 200 zł. Droższy metr oznacza, że ten sam sufit szybciej się zapełnia realnym kosztem, a nie że nagle dostaniesz 83 tysiące plus 10 procent.
Inaczej: przy ociepleniu 120 m² ścian w najwyższym poziomie liczy się 120 × 275 zł = 33 000 zł z puli termomodernizacji, o ile faktyczny koszt netto nie jest niższy. Jeśli ekipa wystawi 400 zł/m², program i tak tnie do 275. Różnicę dopłacasz. Jeśli wystawi 200 zł/m², liczy się 200, nie „limit z tabeli”. Limit jest sufitem, nie cennikiem.
Audyt i świadectwo mają osobne stawki: audyt 480 / 840 / 1200 zł w trzech poziomach, świadectwo 160 / 280 zł (i analogicznie w najwyższym). Razem nie więcej niż 1600 zł. To nie jest „bonus do termomodernizacji”, tylko refundacja dokumentów, bez których wniosku w ogóle nie złożysz.
Prefinansowanie: 180 dni na robotę, potem 30 na wniosek o płatność
Prefinansowanie to zaliczka na konto wykonawcy, nie przelew „na życie” na Twoje konto. Operator jest przy nim obowiązkowy — tak samo jak przy najwyższym poziomie dofinansowania. Przy podwyższonym bez zaliczki operator jest opcją, nie przymusem.
Do 19 lipca na zakres objęty zaliczką było 120 dni od jej wypłaty. Od 20 lipca jest 180 dni. Po wykonaniu tego zakresu masz jeszcze 30 dni na złożenie do właściwego WFOŚiGW wniosku o płatność, który rozlicza zaliczkę i resztę dofinansowania z umowy z wykonawcą.
Zegar nie startuje od dnia umowy z funduszem i nie od dnia, w którym ekipa „obiecała przyjechać we wrześniu”. Startuje od dnia wypłaty zaliczki. Jeśli zaliczka wyszła 1 sierpnia, prace z tego zakresu muszą być zrobione do końca stycznia, a wniosek o płatność — w ciągu kolejnych 30 dni. Po upływie 180 dni zaliczka nie wraca automatycznie. Masz te dodatkowe 30 dni na rozliczenie. Po ich przekroczeniu fundusz może uznać umowę za złamaną.
Z 180 dni mogą skorzystać także osoby, które podpisały umowę już w naborze od 31 marca 2025 r. Trzeba zmienić tę umowę (aneks). Sam fakt, że „od lipca jest 180”, nie przepisuje automatycznie starego 120. Kto ma zaliczkę na starym zegarze i widzi, że nie zdąży, nie czeka na wezwanie — pyta swój WFOŚiGW o aneks.
Dokumenty o trwałym odłączeniu starego źródła i o dostosowaniu przewodów kominowych mogą od 20 lipca wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale też osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. To ma skrócić kolejkę do kominiarza przy odbiorze.
W Generatorze Wniosków o Dofinansowanie można przygotować roboczą wersję wniosku, także gdy idziesz przez operatora. Robocza wersja to nie złożony wniosek. Złożenie wymaga podpisu profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym (albo wydruku i papieru w funduszu).
Nie zrywaj starej umowy, żeby „załapać się na lipiec”
FAQ NFOŚiGW stawia to bez ozdobników. Wypowiedzenie zawartej umowy tylko po to, by złożyć nowy wniosek na zasadach od 20 lipca, może być niekorzystne. Grozi m.in.:
- zwrot już wypłaconej zaliczki wraz z odsetkami,
- wypadeknięcie z sześciomiesięcznego okresu kwalifikowalności kosztów — zwłaszcza audytu, który robiłeś pod starą umowę,
- ponowna weryfikacja od zera, z nową kolejką i ryzykiem, że w międzyczasie zmieni się lista ZUM albo dokumentacja domu.
Jeśli chcesz 180 dni, a umowę masz ze 120, idź w aneks. Jeśli chcesz wyższą stawkę za metr na zakres, którego jeszcze nie rozliczyłeś — pytaj fundusz, czy da się to dopisać do istniejącej umowy. Nie zakładaj, że „wypowiem i złożę od nowa, przecież lipiec jest hojniejszy”. Hojniejszy jest metr. Sufit i status beneficjenta zostają.
Jak złożyć wniosek po 20 lipca
Ścieżki są trzy i nie zmieniły się:
- Z operatorem — obowiązkowo przy prefinansowaniu i przy najwyższym poziomie; opcjonalnie przy podwyższonym bez zaliczki.
- Przez internet — Generator Wniosków, logowanie profilem zaufanym, podpis elektroniczny.
- W urzędzie — wydruk z generatora, załączniki, właściwy WFOŚiGW albo gminny punkt.
Operator to zwykle gmina, która ma porozumienie z wojewódzkim funduszem. W kraju jest ponad 1,4 tys. gmin-operatorów i ponad 2 tys. punktów konsultacyjnych. Około 44 procent nowych wniosków idzie z ich udziałem. Operator nie „załatwia dotacji po znajomości”. Układa komplet, pilnuje DPAE i pilnuje, żeby zakres z audytu zgadzał się z wnioskiem. Przy najwyższym poziomie i zaliczce ta pomoc nie jest fanaberią — jest warunkiem.
Kolejność, która się sprawdza:
- Sprawdź, czy jesteś właścicielem albo współwłaścicielem i czy łapiesz się na trzy lata, rok albo wyjątek (spadek, zasiedzenie).
- Sprawdź datę pozwolenia na budowę. Po 31 grudnia 2020 r. — stop.
- Policz poziom dochodu. Do podwyższonego i najwyższego weź zaświadczenie z gminy.
- Zleć audyt osobie z rejestru. Nie zaczynaj ocieplenia „na zapas” przed audytem: koszt przed dokumentem wypada z kwalifikowalności.
- Wybierz zakres z dokumentu podsumowującego, nie z ulotki ekipy.
- Urządzenia — tylko z listy ZUM. Zapisz, że urządzenie było na liście w dniu faktury zaliczkowej.
- Złóż wniosek (sam albo z operatorem). Przy zaliczce dołącz umowę z wykonawcą.
- Po pracach: świadectwo, protokół odbioru, wniosek o płatność w terminie 180 + 30 dni przy zaliczce.
Dotację WFOŚiGW wypłaca w całości albo w maksymalnie trzech częściach. To nie jest przelew „na start remontu” na Twoje konto, chyba że konkretna ścieżka prefinansowania idzie na konto wykonawcy.
Czego nie mylić z Czystym Powietrzem
Bon ciepłowniczy to jednorazowe świadczenie dla mieszkań na cieple sieciowym, z naborem do 31 sierpnia 2026 r. Nie ociepla domu i nie wymienia pieca.
Ulga termomodernizacyjna w zeznaniu rocznym to osobna ścieżka podatkowa. Da się ją łączyć z dotacją, ale nie w ten sposób, że ten sam wydatek idzie w całości do obu kas. Szczegóły są w załączniku do programu priorytetowego — nie w poradzie księgowego „wrzuć wszystko dwa razy”.
Wymiana pieca w bloku prawie nigdy nie jest Czystym Powietrzem. Program stoi na domu jednorodzinnym albo lokalu wydzielonym w takim domu. Wspólnota z kotłownią w piwnicy kamienicy idzie innymi naborami.
Fotowoltaika bywa w zakresie, ale nie zastępuje audytu ani ocieplenia. Nie składaj wniosku „na panele”, gdy DPAE każe najpierw załatać dach i ściany.
Najczęstsze pytania po 20 lipca
Od kiedy dokładnie liczą się nowe zasady?
Dla wniosków o dofinansowanie składanych od 20 lipca 2026 r. Dłuższe 180 dni na zaliczkę mogą dostać także umowy z naboru od 31 marca 2025 r., po zmianie umowy.
Kupiłem dom w styczniu 2026 r. na rynku wtórnym, mam 100 procent udziałów. Kiedy mogę złożyć wniosek?
Po roku od nabycia, czyli nie wcześniej niż w styczniu 2027 r., o ile nadal spełniasz resztę warunków. Trzech lat przy zakupie minimum 50 procent już nie musisz czekać.
Dostałem dom w spadku w maju 2026 r. Czy muszę czekać rok?
Nie. Spadek zwalnia z wymogu trzech lat — i nie wchodzi w roczny staż z zakupu.
Czy mogę wziąć dotację na kocioł gazowy, skoro lipiec „ułatwia dostęp”?
Nie. Ułatwienia nie przywróciły gazu. Kotłów gazowych i olejowych nie ma w kosztach kwalifikowanych.
Czy w 2027 r. dostanę dopłatę do mat grzewczych?
Nie. Po 2026 r. program nie wspiera ogrzewania elektrycznego innego niż pompa ciepła.
Mam umowę z kwietnia 2025 r. i 120 dni na zaliczkę. Wypowiedzieć?
Nie po to, żeby wejść w lipiec. Wnioskuj o zmianę umowy na 180 dni. Wypowiedzenie grozi zwrotem zaliczki z odsetkami i utratą kwalifikowalności audytu.
Czy wyższe stawki za metr oznaczają wyższy maksymalny przelew?
Nie. Sufit termomodernizacji zostaje: 33 200 / 58 100 / 83 000 zł. Rośnie tylko to, ile programu mieści się w jednym metrze ocieplenia albo okna.
Czy audyt jest nadal obowiązkowy?
Tak. Przed startem inwestycji, z dokumentem podsumowującym na wzorze programu, podpisany przez osobę z rejestru.
Kto musi iść przez operatora?
Każdy z prefinansowaniem i każdy na najwyższym poziomie. Przy podwyższonym bez zaliczki — według uznania.
Czy mogę zacząć ocieplenie, a audyt „dowieźć” potem?
Nie. Koszt audytu jest kwalifikowany pod warunkiem, że zakres z DPAE zostanie zrealizowany w ramach wniosku. Prace rozpoczęte przed audytem wypadają z logiki programu i z refundacji.
Na skróty po 20 lipca 2026
Nowe zasady działają dla wniosków składanych od 20 lipca 2026 r. Do wyjątków od trzech lat własności doszły zasiedzenie oraz rok stażu przy minimum 50 procent udziałów z zakupu, darowizny od wstępnych albo dożywocia. Spadek był i zostaje bez tego stażu. Stawki jednostkowe na ocieplenie i stolarkę wzrosły o 10 procent — w najwyższym poziomie do 275 zł/m² ściany, 1320 zł/m² okna i 2750 zł/m² drzwi — ale sufit termomodernizacji nadal wynosi 83 000 zł. Na zaliczkę jest 180 dni od wypłaty plus 30 dni na wniosek o płatność. Starej umowy nie zrywaj. Audyt, świadectwo, operator przy zaliczce i najwyższym poziomie, brak gazu oraz zasada jeden beneficjent — jeden budynek zostają. Od 2027 r. znika prąd inny niż pompa ciepła.
Zanim ekipa ustawi rusztowanie, sprawdź trzy daty i jedną liczbę: datę pozwolenia na budowę, datę nabycia udziałów i datę wypłaty zaliczki. Dopiero potem licz metry po nowej stawce.